Quest 3: SWOT-analyse toekomstscenario

sjabloon-4In kader van de masterstudie Leren en Innoveren, houden we ons bezig met het onderwijs van de toekomst. Hierbij hebben we met een leergroep toekomstscenario’s uitgewerkt. Toekomstscenario 1 ‘ What to be or not to be? That’s the student’s question!‘ hebben we als leergroep uitgekozen om verder op te borduren. Wat dit toekomstscenario betekend voor het hoger beroepsonderwijs heb ik uitgewerkt in een SWOT-analyse. Deze analyse beschrijft de sterke – zwakte punten en de kansen – bedreigingen voor het hbo. Voor de SWOT is gebruik gemaakt van een matrix en een nadere toelichting van de matrix.

SWOT-Toekomstscenario

Sterktes

Het scenario biedt ruimte voor flexibel hoger onderwijs waarbij de lerende zelf in module vorm zijn onderwijs samenstelt. Een set van modules kan leiden tot een bevoegdheid en bekwaamheid, maar het modulaire aanbod maakt het ook mogelijk om talenten te ontwikkelen en een eigen tempo te bepalen. Het geeft gehoor aan wat in het hbo momenteel een hot topic is. Of zoals we het bij Fontys noenen ‘Rinnoy Kan proof onderwijs’, gerefereerd aan het adviesrapport Flexibel hoger onderwijs voor volwassenen van Ronnooy Kan (2014). De ICT is ondersteunend aan het leren in dit scenario en maakt het mogelijk om gepersonaliseerd leren mogelijk te maken. Digitale leermodules die zijn afgestemd op het niveau en talent van de lerende kan digitaal en offline worden aangeboden. Blended Learning kunnen we dit noemen, eveneens een hot topic in het hbo. ICT maakt het mogelijk voor de coachende docent om de individu gedetailleerd te volgen en daarop te anticiperen. De ICT maakt ook internationalisatie mogelijk. Het internet doorbreekt landsgrenzen en verschillende applicaties maakt het mogelijk met elkaar in contact te komen, college’s te volgen of informatie op te zoeken.

ZWAKTES

Het scenario brengt een hogere werkdruk met zich mee. De organisatie is door het flexibele modulaire aanbod anders ingericht en dat vergt voor medewerkers een andere werkwijze. Flexibiliteit en personalisatie in leren vraagt va de coach meer individuele begeleiding en monitoring van de lerende. Complexiteit van het onderwijs door de modules en het gepersonaliseerd leren kan een zwakte betekenen voor de algehele organiseerbaarheid van het onderwijs. Daarnaast is een zwakte dat we de lerende willen laten ‘floreren’, maar (deels) tegengewerkt kan worden door generieke kennisbases die gelden voor een bepaald beroep of functie. In het hbo zie je bij bijvoorbeeld bij de technische lerarenopleiding 4 kennisbases die gelden. Het curriculum is hierop gebaseerd, maar zit daardoor ook meteen ‘vol’.

Kansen

In het hbo probeert men steeds vaker samen te werken. Samenwerken tussen faculteiten, maar ook met andere hogescholen of het bedrijfsleven. Het scenario levert kansen op om expertise centra’s in te richten waar krachten worden gebundeld en daarmee de lerende beter een aanbod en kwaliteit is te bieden. Bij de technische lerarenopleiding zie je bijvoorbeeld nu een centrum voor beroepsonderwijs ontstaan waarin men beoogt -door het bundelen van krachten- een groter en kwalitatief beter aanbod te kunnen leveren die zich richt op de dagschool, maar ook op het deeltijdonderwijs en na/bijscholing. Medewerkers dienen zich te blijven scholen om daarmee mee te kunnen groeien met maatschappelijke ontwikkelingen en om kwaliteit van het onderwijs te kunnen blijven verbeteren. Dit scenario biedt kansen om medewerkers te professionaliseren op basis van talent en motivatie in plaats van wat de organisatie belangrijk acht. Het voordeel van dit scenario waarin het hbo flexibel modulair onderwijs gaat aanbieden is een hogere instroom van studenten. In kader van het leven lang leren, de inrichting van het onderwijs, de ICT en het gepersonaliseerd leren zullen mensen eerder kiezen voor het onderwijsaanbod.

Bedreigingen

Een organisatie heeft met een budget te maken waarvan zij het onderwijs moeten verzorgen. Professionalisering van medewerkers is iets kostbaars, al ziet een organisatie vaak het nut en de noodzaak hiervan in. Als professionalisering ruimte biedt voor talentontwikkeling van een medewerkers is het risico dat de organisatie hier geen direct nut van ziet, met als gevolg dat een organisatie het professionaliseringsaanbod bepaald. Dit uit financieel oogpunt. Een andere bedreiging is het overheidsbeleid. Iedere vier jaar treed er een nieuw kabinet aan met ieder een eigen visie en beleid op onderwijs. Dit zou voorgenomen ontwikkelingen kunnen remmen. Als laatste is het een bedreiging dat medewerkers de organisatie verlaten. Een hogere werkdruk kan eerder reden zijn voor vertrek van een werknemer of een burn-out. Daarnaast is er in het scenario ruimte voor talentontwikkeling wat als gevolg kan hebben dat medewerkers ontwikkeld talent willen inzetten in een andere functie, organisatie voor als zelfstandige.

 

Conclusie

Het toekomstscenario is erg aannemelijk en biedt vele kansen. Er zijn sterktepunten die voldoen aan diverse ontwikkelingen en visies van het hbo. Er zijn echter zwaktepunten waar rekening mee gehouden dient te worden als men deze beweging op wil gaan, evenals de bedreigingen. Het is zoals Staes (2012) al ooit schreef: de toekomst heeft geen behoefte meer aan werknemers die allemaal hetzelfde kunnen, maar aan mensen die innovatief en met veel probleemoplossend vermogen zich adaptief opstellen tegenover de snel veranderende maatschappij. Dit scenario biedt ruimte om het onderwijs in te richten volgens deze uitspraak.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s