Quest 2: Toekomstscenario

Het is 2030…. Nee het is geen typefout, er staat echt tweeduizenddertig. Als je de uploaddatum van dit bericht ziet, dan raak je nog meer in verwarring. Een bericht uit de toekomst? Nou, zoiets ja. Back-casting noemen ze dat. Vanuit de MLI dien ik 4 toekomstscenario’s uit te schrijven voor het hbo. Hoe ziet het hoger beroepsonderwijs er uit in 2030? Aan de hand van het scenariomatrix die ik samen met mijn groepje heb gemaakt. Blik ik vooruit. Uhm teruguit… het is immers 2030.

2015-02-10 20.22.17

Scenario 1

Scenario 1 zit in het kwadrant van een offline leeromgeving die verrijkt is met nieuwe media en waarbij de lerende ondernemingsschap toont voor zijn eigen leren. Het is 2030, wat grappig dat we in 2015 dit al hadden voorspelt. We hebben geen fomele bemoeienis van de overheid of andere organisaties meer. We bepalen zelf wel wat we leren en hoe en wat we leren. Weinig tot geen opgelegde kaders meer vanuit de overheid. De onderwijsraad schreef dit in 2008 al als een verwachting. Ze wisten toen niet precies hoe de ontwikkelingen zouden gaan, maar dat scholen autonoom zouden worden en zelf bepalen wat en hoe lessen en inhoud worden aangeboden, was toen al een advies. Dit is in lijn met de snel veranderende maatschappij. De individualisering en de aandacht voor talentontwikkeling heeft bijgedragen aan meer verantwoordelijkheid en keuzevrijheid in het nuttigen van onderwijs. Rondeel en Wagenaar (2002) beschreven dan ook dat ieder individu ondernemer is van zijn/haar talent en zelf bepaald welk pad er wordt bewandeld om dit talent tot uiting te laten komen. ICT is ondersteunend aan deze manier van leren, maar vervangt niet het schoolgebouw. Schoolgebouwen zijn er nog steeds en we hebben ook nog steeds een docent voor de klas staan. Leren is immers een sociaal proces en een docent in de rol van coach blijft belangrijk om de individu te helpen in het vinden en ontwikkelen van het talent. De school bied een veilige omgeving om te leren en verzorgt een aanbod waarvan de school denkt dat wat het beste is voor de lerende. De school stelt zelfs kaders en werkt toe naar (beroeps)competenties die nodig zijn om een bepaald beroep, houding of een bepaald niveau te behalen. Om recht te doen aan ieders zijn persoonlijke leervoorkeur, is het onderwijs verrijkt met ICT. Dat ICT het onderwijs verrijkt schreef Rubens (2014) al vaker in zijn blogs. ICT helpt om differentiatie beter mogelijk te maken.

Scenario 2

Scenario 2 zit in het kwadrant van een open online leeromgeving en waarbij de lerende ondernemingsschap toont voor zijn eigen leren. Het is 2030, wat grappig dat we in 2015 dit al hadden voorspelt. We hebben geen fomele bemoeienis van de overheid of andere organisaties meer. Er is aandacht voor talentontwikkeling, leven lang leren en we bepalen zelf wel hoe we ons onderwijs vormgeven. In de roadmap van Leren Eindhoven 2030 wat geschreven is in 2013 stond al dat er steeds meer aandacht zou zijn voor zelfactualisatie het leven lang leren en dat leren meer buiten de school zal plaatsvinden. De veranderende maatschappij en de komst van ICT heeft bijgedragen aan een wereld waarin we waar dan ook en wanneer dan ook leren en hier zelf verantwoordelijk voor zijn. We kiezen zelf modules die vaak online worden aangeboden op het internet. Terwijl de lerende zijn wereldreis maakt volgt hij/zij ondertussen in eigen tempo een online leermodulen die hij nodig heeft om een tijdelijke (maar goede) baan te kunnen uitoefenen in het volgende land van bestemming. Modules volgt de lerende vaak online, maar een lesje yoga krijgt hij van zijn persoonlijke robot de per drone wordt overgevlogen als het nodig is. Muffe schoolgebouwen bestaan niet meer en de docent doceert via de online leermodules of neemt even op afstand de persoonlijke robot over om iets uit te beelden. In 2015 dachten we misschien nog dat dit science fiction zou zijn, maar wie goed had opgelet signaleerde toen al de treinvaart van de robotisering. Adaptieve en humanoide robots waren toen al in ontwikkeling. Terwijl deze leergrage student in het vliegtuig zit van Nieuw Zeeland naar Australië leert hij via het scherm in de vliegtuigstoel een spoedcursus ‘Australische cultuur’. In 2015 hadden ze het ook al over veel over online open onderwijs en schreef Rinnooy Kan (2014) in het rapport over flexibel hoger onderwijs voor volwassenen al dat een opleiding modulair moest zijn.

Scenario 3

Scenario 3 zit in het kwadrant van een offline leeromgeving die verrijkt is met nieuwe media en waarbij er stabiliteit en beheersing is over ‘leren’. Het is 2030, wat grappig dat we in 2015 dit al hadden voorspelt. Er waren allerlei hypes en toekomstscenario’s waarbij het leren er totaal anders uit zou zien. Die futuristische denkbeelden zijn niet uitgekomen. Dit scenario hadden we echter wel al voorspelt. Studenten bereiden we voor om een goede kans te maken op de arbeidsmarkt. In de huidige maatschappij van 2030 ligt de nadruk op individualiteit, zo schreef men ook al in 2014 in het rapport Trends in de samenleving. De overheid stelt kaders aan opleidingen om iedereen evenveel kans te geven om te overleven in deze maatschappij. Structuur en meetbaarheid is belangrijk om het onderwijs te kunnen continueren. ICT is een rijke toevoeging aan het onderwijs. Terwijl we de veiligheid hebben van een schoolgebouw gebruiken we ICT, daar waar het onderwijs het kan ondersteunen. Er kan op die manier beter recht worden gedaan aan de leervoorkeurstijlen van de individu.

Scenario 4

Scenario 4 zit in het kwadrant van een open online leeromgeving en waarbij er stabiliteit en beheersing is over ‘leren’. Het is 2030, wat grappig dat we in 2015 dit al hadden voorspelt. De kaders en niveaubepalingen zijn duidelijk vanuit de overheid opgelegd. Titelatuur en het uitgeven van diploma’s zijn belangrijk en de overheid bepaald wat ‘waardig’ is. Dit zorgt voor stabiliteit en veiligheid in een maatschappij waarbij individualiteit bepalend is. Het nuttigen van onderwijs doen we veelal online. ICT helpt ons om plaats en tijdsonafhankelijk te leren. Terwijl de lerende zich op de sportbaan voorbereid op de marathon, volgt via de Google Glass een webinar mee, die hij niet kan missen. Sport en leren kan worden gecombineerd hoor! Het trendrapport van SURF (2014) scheef toen al veel (en deed veel in de realisatie) over open online onderwijs. In de scenario denk ik tevens terug aan een uitspraak van Nienke Meijer -college voorzitster van Fontys Hogescholen toentertijd- die zei: ‘We moeten onze studenten opleiden tot competente rebellen’. Dat doen we!

Advertenties

3 gedachtes over “Quest 2: Toekomstscenario

  1. Alex schreef:

    Hoi Rick,
    We hebben onderling afgesproken elkaars scenario’s van feedback te voorzien. Dus vandaar mijn reactie!
    Scenario 1: Je beschrijft mooi hoe het onderwijs doorontwikkeld is en ondernemerschap terug wilde geven aan studenten. Heel sterk! Later in je stukje refereer je alleen terug naar de beroepscompetenties. Wat is volgens jou het verschil tussen de opgelegde kaders van de overheid en kaders van de beroepscompetenties. Ik mis ook een beetje een bron bij het gedeelte over waarom de docent van belang blijft in het leerproces van studenten. Ik ben ook erg benieuwd naar hoe ICT concreet gezien het leren van studenten ondersteunt in dat scenario van jou :)!
    Scenario 2: Sterk hoe je beschrijft hoe het onderwijs meer modulair is geworden in combinatie met ICT. Interessant hoe je de robots ook meeneemt in de ontwikkelingen. Het voor mij nog steeds best een moeilijk voor te stellen dat ik later echt een robot in huis zal hebben. Ik vraag me wel af hoe je keuze van geen klaslokalen verantwoordt. Welke bronnen hebben je hiertoe gebracht? En hoe zit het eigenlijk met certificering in de toekomst?
    Scenario 3: Mooi hoe je beschrijft dat de overheid juist kaders heeft gemaakt om mensen gelijke kansen te geven op de arbeidsmarkt. Ik zie het vanuit die kant namelijk ook wel gebeuren dat de overheid juist wil hebben dat alle mensen aan het werk komen en die ongelijkheid een beetje willen inperken.
    Scenario 4: Je beschrijft hoe het onderwijs vooral gestuurd zal worden door certificering vanuit de overheid. ICT helpt hierbij om het leren overal en altijd mogelijk te maken. Het enige wat ik me af vraag is hoe al dat leren gevolgd wordt zodat er gecheckt kan worden of iemand wel een diploma mag ontvangen? En welke rol is er eigenlijk nog voor de leerkracht weggelegd?
    Afsluitend wil ik je veel complimenten geven voor je mooie, compacte schrijfstijl. Waar ik zelf nogal de neiging heb uitgebreid te schrijven, hou jij het beknopt. Ook maak je mooi gebruik van rapporten en koppel je dit goed aan de drijvende krachten en kwadranten extremen. Ik heb een paar rapporten zelf snel opgeslagen, haha.
    Ga zo door!
    Groetjes,
    Alex.

    1. Susan van den Heuvel schreef:

      Hallo Rick
      ,
      Hierbij je feedback op je scenario’s.

      Feedback scenario 1
      De drijvende krachten komen in dit scenario duidelijk naar voren. Je hebt een prettige manier van schrijven wat het goed leesbaar maakt. Ook back-crafting komt naar voren. Op de bemoeienis van de overheid en organisaties na, lijkt de tijd toch wel stil te hebben gestaan. De grote veranderingen zoals ze nu (in 2015) worden geschetst, hebben niet plaatsgevonden. Het lijkt alsof je bewust in dit scenario bewust wil aantonen dat de ontwikkelingen in het onderwijs ook naar 2030 slechts minimaal hebben plaatsgevonden. Dit zou echter wel in strijd zijn met wat er toen (in 2015) allemaal in gang gezet is.

      Scenario 2
      De drijvende krachten komen ook in dit scenario duidelijk naar voren. In dit scenario “waan” ik me in 2030. De ontwikkelingen in technologie komen in dit scenario sterk naar voren. Back-crafting komt in dit scenario minder duidelijk naar voren. Wel hoe het was, maar niet de redenatie terug naar de huidige situatie.

      Scenario 3
      Ook in dit scenario komen de drijvende krachten duidelijk naar voren. Het lijkt of de ontwikkelingen in het onderwijs aan de linker kwadrant hebben stil gestaan. Niet ten aanzien van technologie maar ten aanzien van de ontwikkelingen van onderwijs. Als dit voor jou een mogelijk scenario is, zou ik dit niet veranderen.

      Scenario 4
      In dit scenario komt de drijvende kracht stabiliteit & beheersing van leren duidelijk naar voren. De drijvende kracht online leren is minder duidelijk in beeld gebracht.

      De keuze voor het leerteam
      Deze ontbreekt nog. Je zal denk ik voor scenario 2 kiezen. Deze is het meest uitgebreid en anno 2030 beschreven. Ben benieuwd naar je keuze en onderbouwing.

      Mocht je nog vragen hebben dan hoor ik het graag.

      Groetjes Susan

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s