Quest 1: Trends shaping the future

7823106Quest 1 van LA4 heeft als titel ‘Trends shaping the future’. Het is de bedoeling dat we uiteindelijk een toekomstscenario voor het onderwijs  hebben uitgewerkt (met de groep) op basis van trends die gaande zijn. Een van die trends werk ik in dit blog uit. Aan de hand van een college van lector Anje Ros over toekomst en trends in relatie met onderwijs heb ik de trend ‘Nieuwe media’ gekozen. Nieuwe media wordt ook gezien als een thema. Zelf vind ik nieuwe media eerder een thema dan een trend. Ik zie het gebruik van digitale (leer)middelen, sociale media of een andere vorm van nieuwe media een trend.

kennisbasisICTDe reden waarom ik voor deze trend heb gekozen is het feit dat het me enorm aanspreekt. Daarnaast zijn digitale media en technologieën al niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Ook in het onderwijs zien we steeds verdergaande ontwikkelingen op het gebied van nieuwe media. In de onderwijssector waar ik werkzaam ben en specifiek voor de opleiding waart ik voor werk zie het gebruik van nieuwe media mondjesmaat toenemen. Als je het gebruik van nieuwe media wil stimuleren in een organisatie dan is dat tweeledig. Enerzijds moet nieuwe media aanwezig zijn. Anderzijds moet een docent (en student) er mee om kunnen gaan. Dit laatste is zelfs een onderdeel van mijn werk. Samen met het team waar ik deel van uit maak, voeren wij professionaliseringstrajecten uit voor docenten. Docenten worden dan geprofessionaliseerd in het gebruik en het didactisch verantwoord inzetten van nieuwe media. Dit conform de kwaliteitsagenda van Fontys Hogescholen (2013). Bij Fontys is een aantekening om met media om te kunnen gaan in het onderwijs formeel geregeld, maar ook op andere hogescholen wordt het gebruik van nieuwe media gestimuleerd. Voor de lerarenopleiding is er zelfs een generieke kennisbasis ICT ontwikkeld. Alle nieuwe leraren zouden daarmee dus mediavaardig moeten zijn na het afronden van hun studie. Zelf ben ik enkele keren betrokken geweest bij de ADEF ICT-werkgroep (ADEF= Algemeen Directeurenoverlef Educatieve Faculteiten). Deze groep stelt de kennisbasis ICT samen. De groep bestaat uit afgevaardigden van iedere hogeschool in Nederland. Samen helpen ze ook elkaar te inspireren en te helpen ze elkaar bij het implementeren van de kennisbasis in het curriculum van de opleidingen. Ik filosofeer graag over de ontwikkeling van nieuwe media en andere technologieën en hoe dit er dan uitziet in de toekomst. Wordt er in de toekomst een chip geïmplanteerd na de geboorte van een nieuw mens? Heeft iedereen zijn eigen robot als buddy? Of krijgen we allemaal een lens voor onze ogen ingebracht die ons een virtule wereld laten zien?

Hype Cycle for Emerging Technologies, 2014
Hype Cycle for Emerging Technologies, 2014

Misschien moeten we eens kijken naar de ontwikkeling van deze technologieën. Volgens Gartner’s “Hype Cycle for Emerging Technologies” (2014) ontwikkeld technologie zich altijd volgens een vast patroon waarin drie stadia te onderkennen zijn. Rubens (2003) heeft de trends met betrekking tot nieuwe media en technologieën in het onderwijs samengevat in een stadia van overdreven enthousiasme welke onder andere wordt gekenmerkt door de snelle technologische ontwikkelingen. Een fase van desillusie waarin minder inhoudelijke aandacht is voor vernieuwingen en meer is gericht op het vervangen van bestaande manieren van leren met behulp van ICT. En een fase van geleidelijke verbetering die wordt gekenmerkt door zinvolle toepassingsmogelijkheden van technologieën en waar meer nadruk ligt op de didactiek.

Ik zie nieuwe media als sterke trend die nog meer invloed zal hebben op het onderwijs dan dat we nu denken. Een tegentrend kan zijn zijn dat de technologische ontwikkelingen nu gaan afnemen of dat we in het onderwijs de focus leggen op het persoonlijke sociale interactie waarin nieuwe media minder een plek krijgen. We zien echter een verschuiving in nadruk op onderwijzen naar een nadruk op leren. Van passief leren gaan we naar meer actief leren (Simons, van der Linde en Duffy, 2000). Nieuwe media past hier goed bij. Nieuwe media biedt namelijk activerende en gepersonaliseerde leermogelijkheden die aansluiten bij de leerstijl van de individu, zoals de leerstijlen van Kolb (1984). Ook is nieuwe media en technologie te meten aan het onderwijskundige model; de taxonomie van Bloom. Hieronder zie je een voorbeeld van de taxonomie met daaraan nieuwe media gekoppeld.

Bloom
Blooms taxonomie met digitale hulpmiddelen

Als we kijken naar de langetermijnambitie van het onderwijs dan zien we onderwijs waarin iedereen de kans krijgt om zijn/haar talenten maximaal te ontplooien. Leraren hebben de taak om leerlingen uit te dagen en achterstanden te verkleinen om leerlingen optimaal voor te kunnen bereiden op hun toekomst. Er is aandacht voor verschillen tussen leerlingen (Kennisnet, 2014). Leerresultaten wordt door middel van nieuwe media eenvoudiger, nauwkeuriger en realtime gemeten. Het leerplan van de individu wordt op basis van die gegevens opgesteld. In de toekomst veranderd de rol van de leraar. De leraar inspireert de leerling vanuit de zijn kennis en ervaring en helpt ze competenties te ontwikkelen. Kennis verzamelen en vergaren ze zelf. Met nieuwe media is kennis grenzeloos, snel en tijdsonafhankelijk te vinden. Het risico is wel dat er onbetrouwbare informatie op het web wordt gedeeld. Dit vraagt nieuwe competenties van leerlingen en leraren. De 21 century skills voorziet hierin. Zo staat hierin de competentie opgenomen met het doel om te kunnen gaan met ict en het beoordelen van informatie. Of de trend zich nu voortzet in een volledige digitale wereld (en dus ook onderwijs) of dat de tegentrend waarheid wordt; het vraagstuk hoe je ICT inzet in je onderwijs -in welke mate dan ook- blijft belangrijk. Het TPACK model helpt de leraar om keuzes te maken welke ICT toepasssingen / nieuwe media kunnen worden ingezet tijdens de les. Volgens het TPACK model moet je bij het ontwikkelen van een onderwijsactiviteit nadenken over wat je wil overbrengen (vakinhoud), op welke manier (didactiek) en met welke hulpmiddelen (ICT). Omgevingsfactoren zoals doelgroep en infrastructuur zijn vanzelfsprekend factoren waar tevens rekening mee gehouden dient te worden. Het TPACK model gaat dan ook over het pedagogisch-didactisch handelen als kerntaak en de rol van ICT hierin. TPACK staat voor ‘Technological Pedagogical Content Knowledge’: de kennis en vaardigheden die je moet hebben om ict op een goede manier in je lessen te integreren. Hieronder een mooi en helder filmpje waar het TPACK-model nader wordt toegelicht.

De overheid stelt stimuleringsgelden beschikbaar om nieuwe media en ICT nader te onderzoeken en een plek te geven in het onderwijs. De overheid heeft de ambitie om ‘de’ kenniseconomie te worden, te zijn en te blijven, waarbij innovatie en nieuwe media een belangrijke rol spelen om dit waar te maken. Het is dan ook jammer dat de overheid (2013) deze subsidies terug gaat brengen tot het minimum. ICT-organisaties zoals SURF, Kennisnet en saMBO-ICT zijn dan ook teleurgesteld en vrezen voor de top 5 positie als kenniseconomie. Zo zegt Surf-directeur Liebrand (2013) “Verbeteringen in onze technische infrastructuur drijven op subsidies. Zeker als je als land vooraan wilt blijven lopen. Door deze korting kun je niet meer met droge ogen beweren dat je in de top 5 van meest concurrerende kenniseconomieën in de wereld wilt blijven staan”.

De hamvraag: Past nieuwe media in het huidige onderwijssysteem en is dat voldoende, of wordt het tijd (en is het toekomst) om het traditionele onderwijs grondig te vernieuwen?

Tot slot deel ik nog graag een video waarin mooi de visie en roadmap voor de toekomst van educatie wordt uitgebeeld. Deze visie is van het initiatief ‘Leren in Eimdhoven 2030’.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s